Cảnh sát không được đào tạo về sức khỏe tâm thần, cái chết của Jesse Deacon và bài học ba năm sau
Ba năm trước, Jesse Deacon, 43 tuổi, bị cảnh sát bắn chết khi đang trong tình trạng tự làm hại bản thân. Hôm nay, mẹ của anh ta, bà Judy Deacon 82 tuổi, đang tự mình thẩm vấn các nhân chứng tại toà điều tra tử vong (coronial inquest) để tìm hiểu chính xác điều gì đã xảy ra và làm thế nào để ngăn chặn những cái chết tương tự.
## Sự kiện ngày 19 tháng 7 năm 2023
Theo The Guardian Australia, ba cảnh sát đã được gọi đến một khu nhà công cộng ở Sydney sau khi hàng xóm báo cáo rằng một người tại đó đã cắt cổ tay mình. Khi họ leo cầu thang, thấy những giọt máu trên bậc thang và dính khắp cánh cửa phòng của Jesse. Cảnh sát trẻ nhất trong đội, Const Riley Avery, gõ cửa và gọi "Hello mate, just the police, can you open the door please" nhưng không thảo luận kế hoạch gì cả. Sau một cú gõ khác, anh ta đá sập cửa vì cảm thấy "tình huống cấp bách". Jesse xuất hiện với một con dao bếp lớn. Một cảnh sát triển khai súng điện nhưng thất bại. Một viên chỉ huy khác, được gọi là Officer A tại toà, đã bắn một phát súng chết người.
Theo cơ quan điều tra Glenn Browne, ba cảnh sát này đều chưa hoàn thành khóa đào tạo tự nguyện bốn ngày về sức khỏe tâm thần của lực lượng cảnh sát. Hugo James, viên chỉ huy cao nhất trong nhóm, đã đăng ký tham gia nhưng khóa học của anh ta bị hủy. Họ cũng không được cảnh báo về tiền sử sức khỏe tâm thần của Jesse, hoặc thói quen mang theo dao để bảo vệ bản thân, mặc dù những điều này đã xuất hiện trong các cuộc tương tác trước đây của anh ta với cảnh sát.
## Tình trạng sức khỏe tâm thần của Jesse
Jesse sống với chứng rối loạn tâm thần phân liệt kháng trị trị liệu, thuộc nhóm khoảng 30% bệnh nhân mắc bệnh này mà việc điều trị "cực kỳ phức tạp". Anh ta có ý tưởng tự sát, đã tấn công nhân viên y tế và những người lạ, từng bị giam giữ và có nhiều đợt nằm viện tại các cơ sở sức khỏe tâm thần. Anh ta nghe tiếng và, trước khi chết, tin rằng một phù thủy đang đặt những suy nghĩ vào đầu anh ta.
Theo lời khai của Barry Parkes, nhân viên hỗ trợ của Jesse, tại Kiloh centre (một dịch vụ nằm viện sức khỏe tâm thần cấp cứu), nhân viên ở đó thường nói rằng khi Jesse nằm viện, anh ta "không thích hợp ở công cộng vì hành vi bất thường của anh ta". Sau khi được xuất viện vào tháng 3 năm 2023, ban đầu Jesse đã khá hơn khi sống riêng ở Glebe, nhưng sau đó anh ta bắt đầu suy giảm. Barry đã đề nghị Jesse quay lại viện nhiều lần. Hai tuần trước khi chết, anh ta gặp một bác sĩ, người này tăng thuốc cho anh ta nhưng cho phép anh ta ở lại cộng đồng.
Tại toà, bà Judy Deacon nói với bác sĩ: "Tôi tiếc rằng con tôi đã chết vì nó không ở trong bệnh viện."
Barry Parkes sau đó đã từ bỏ công việc vì cảm thấy mình đã thất bại. Anh ta kể lại rằng anh chỉ được "ngưỡng cơ hội nghỉ phần còn lại của ngày" sau khi nói chuyện với cảnh sát, thay vì được hỗ trợ tâm lý.
## Những thiếu sót và thay đổi tiềm năng
Trong quá trình thẩm vấn tại toà điều tra, Officer A thừa nhận rằng, nhìn lại, sẽ rất tốt nếu ba cảnh sát đó thảo luận kế hoạch trước khi vào căn hộ. Cả ba người nói rằng nếu họ biết thêm về tiền sử sức khỏe tâm thần của Jesse, phản ứng của họ có thể khác.
Donna Ward, luật sư hỗ trợ cho Phó Công tố viên nhà nước David O'Neil, cho biết cuộc điều tra sẽ xây dựng dựa trên các khuyến nghị từ cuộc điều tra các vụ sát hại tại trung tâm mua sắm Bondi Junction, đã khuyến nghị một loạt thay đổi đối với hệ thống sức khỏe tâm thần của bang.
Theo The Guardian Australia, vào tháng 5, bộ trưởng cảnh sát Yasmin Catley nói với các quan chức tại hội nghị công đoàn cảnh sát rằng cảnh sát và bộ Y tế "rất gần" việc ký một thỏa thuận mới về cách xử lý các vụ việc liên quan đến sức khỏe tâm thần. Chính phủ đang cân nhắc một cách tiếp cận tương tự mô hình "right person, right care" của Anh, nơi nhân viên y tế thay vì cảnh sát sẽ tham gia các cuộc gọi liên quan đến sức khỏe tâm thần nếu không có tội phạm được phạm hoặc không có rủi ro cho tính mạng.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Nếu bạn hoặc người thân của bạn đang phải đối mặt với vấn đề sức khỏe tâm thần và có khả năng tương tác với cảnh sát, câu chuyện này có ý nghĩa trực tiếp. Đối với cộng đồng người Việt ở Australia, nơi các vấn đề sức khỏe tâm thần có thể bị xã hội hoá hoặc che giấu do kỳ thị, việc hiểu rằng cảnh sát cần được đào tạo tốt hơn về cách xử lý các tình huống như vậy là rất quan trọng. Bà Lisa Topic, một người bạn của Judy Deacon đã ngồi bên cạnh bà suốt tuần tòa, có con gái Courtney đã bị cảnh sát bắn chết vào năm 2015 khi đang trải qua một đợt tâm thần cấp. "Tôi không muốn ai phải sống trong cơn ác mộng mà chúng tôi đang sống," Lisa nói với The Guardian Australia. "Tôi đang ở năm thứ 11 [kể từ khi Courtney chết] và mỗi ngày đều khó khăn."
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn hoặc người thân của bạn đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng sức khỏe tâm thần, hãy liên hệ với Health Direct (1800 022 222) hoặc một dịch vụ sức khỏe tâm thần cộng đồng địa phương trước khi tình huống trở nên cấp bách. Nếu bạn gọi cảnh sát (000) cho một người đang tự làm hại bản thân, hãy cố gắng cung cấp cho họ thông tin chi tiết về tiền sử sức khỏe tâm thần và bất kỳ vũ khí tiềm ẩn nào mà người đó có thể có. Điều này có thể giúp cảnh sát hiểu tình huống tốt hơn và phản ứng an toàn hơn. Hãy theo dõi những khuyến nghị từ cuộc điều tra này và bất kỳ thay đổi nào trong cách cảnh sát được đào tạo để xử lý các vụ việc liên quan đến sức khỏe tâm thần.
## Nguồn
The Guardian Australia