Đề xuất siết điều kiện nhận trợ cấp con cái và lương hưu: người giàu bị cắt, ngân sách tiết kiệm 21 tỷ đô mỗi năm
Một báo cáo mới vừa đề xuất siết chặt điều kiện thu nhập để nhận các khoản hỗ trợ lớn của chính phủ — từ trợ cấp giữ trẻ, nghỉ thai sản có lương, cho đến lương hưu và chăm sóc người cao tuổi. Nếu áp dụng, chính sách này có thể tiết kiệm khoảng 21 tỷ đô mỗi năm — và có thể ảnh hưởng trực tiếp tới nhiều gia đình người Việt đang sống và làm việc tại Úc.
## Báo cáo nói gì
Báo cáo mang tên "Home truths: the case for rebalancing toward better means testing" do tổ chức tư vấn Policy Institute Australia công bố, theo ABC News. Báo cáo lập luận rằng hiện nay nhiều người Úc có thu nhập rất cao vẫn đang nhận hỗ trợ từ ngân sách nhà nước — và điều đó không hợp lý khi ngân sách liên bang đang dự kiến thâm hụt nhiều năm tới.
Ông Peter Harris, cựu Uỷ viên Ủy ban Năng suất và cố vấn kinh tế cho cựu Thủ tướng Bob Hawke, cho biết: "Chúng ta đã để những người giàu nhất tiếp cận một số khoản phúc lợi khá lớn. Nếu giảm bớt điều đó và phân bổ lại cho những người thu nhập thấp nhất, chúng ta vẫn còn dư khoảng 20 tỷ đô mỗi năm."
Bốn chương trình được đề xuất xem xét lại gồm: trợ cấp giữ trẻ (child care subsidy), nghỉ thai sản có lương (parental leave pay), hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi (aged care), và lương hưu (age pension).
## Những con số cụ thể
Theo báo cáo, ngưỡng thu nhập gia đình để được nhận trợ cấp giữ trẻ và nghỉ thai sản hiện đang ở mức khoảng 500.000 đô mỗi năm — báo cáo cho là quá cao và đề nghị giảm xuống đáng kể. Trong năm nay, các hộ gia đình có thu nhập từ 300.000 đô trở lên sẽ nhận tổng cộng khoảng 2,6 tỷ đô tiền trợ cấp giữ trẻ và nghỉ thai sản từ người đóng thuế.
Một ví dụ khác trong báo cáo: một cặp vợ chồng về hưu sở hữu căn nhà trị giá 5 triệu đô ở Sydney vẫn có thể nhận lương hưu đầy đủ gần 50.000 đô mỗi năm, trong khi người hàng xóm đang thuê nhà với 1,5 triệu đô tiền superannuation lại không được đồng nào. Cặp chủ nhà đó cũng có thể nhận tới 150.000 đô hỗ trợ aged care cho một người, trong khi cặp đang thuê nhà chỉ nhận được khoảng một nửa.
Ông Harris cho rằng mức thu nhập khoảng 180.000 đến 200.000 đô mỗi năm có thể là ngưỡng hợp lý để bắt đầu áp dụng điều kiện thu nhập ketat hơn, dù báo cáo không đưa ra con số cụ thể.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Nếu bạn đang nhận child care subsidy hoặc paid parental leave và thu nhập gia đình ở mức cao, đây là điều đáng theo dõi. Hiện tại chưa có thay đổi nào — đây chỉ là đề xuất từ một tổ chức tư vấn độc lập, chưa phải chính sách của chính phủ.
Nhưng đề xuất này nhắm vào nhóm thu nhập cao nhất (khoảng 10% người có thu nhập cao nhất), không phải các gia đình thu nhập trung bình hoặc thấp. Ông Harris nhấn mạnh mục tiêu là tăng hỗ trợ cho người thu nhập thấp, không phải cắt giảm tổng thể.
Với người Việt làm trong ngành nail, nhà hàng, xây dựng, nông trại hay aged care — những ngành có thu nhập trung bình đến thấp — nếu đề xuất này được thực hiện, khả năng nhận nhiều hỗ trợ hơn từ chính phủ sẽ tăng lên, không giảm. Điều ông Harris đề nghị là lấy tiền từ người giàu để cho người thực sự cần.
Về aged care và lương hưu, nếu bạn đang hỗ trợ cha mẹ lớn tuổi tại Úc và họ sở hữu bất động sản lớn, cách tính điều kiện nhận pension có thể thay đổi trong tương lai nếu đề xuất về ngôi nhà chính được thông qua — hiện tại ngôi nhà chính vẫn được miễn tính trong asset test.
## Bạn nên làm gì
Hiện tại chưa có gì thay đổi — bạn không cần hành động gì ngay. Nhưng nếu bạn đang nhận child care subsidy, paid parental leave hoặc sắp đến tuổi nhận age pension, đáng để cập nhật thông tin qua trang Services Australia (servicesaustralia.gov.au) khi có thông báo chính sách mới. Nếu không chắc mình đang nhận đúng mức hay không, bạn có thể liên hệ Centrelink để hỏi trực tiếp.
## Nguồn
ABC News (Just In), báo cáo "Home truths" của Policy Institute Australia, phát biểu của ông Peter Harris và bà Sam Reinhardt (Văn phòng Ngân sách Quốc hội).