El Niño mạnh nhất lịch sử có thể đẩy mùa xuân Australia nóng kỷ lục, hạn hán rộng rãi
Các nhà khí tượng học đang cảnh báo rằng hiện tượng El Niño đang phát triển mạnh hơn bất kỳ lần nào trong hơn một thế kỷ qua, và nước Australia sẽ là một trong những nơi chịu tác động nặng nề nhất khi mùa xuân đến.
## El Niño mạnh kỷ lục đang hình thành
Theo Cục Khí tượng Úc (BOM), El Niño là hiện tượng nước biển ấm hơn bình thường xảy ra ở phía đông và trung bộ Thái Bình Dương, kéo dài từ vài tháng đến 12 tháng. Kể từ năm 1900, đã có 27 lần El Niño xảy ra, nhưng cái lần năm nay đang vào "lãnh địa chưa biết" như các chuyên gia mô tả.
Các nhà khoa học đo lường sức mạnh của El Niño bằng chỉ số Niño 3.4, đây là chỉ số nhiệt độ nước so với mức trung bình dọc theo đường xích đạo. Thước đo này bắt đầu năm 2026 ở mức khoảng -1 độ C, nhưng đã tăng nhanh chóng lên gần +2 độ C, theo BOM. Đây là tốc độ phát triển nhanh nhất kể từ năm 1900. Các mô hình dự báo toàn cầu dự đoán chỉ số này sẽ tiếp tục tăng lên khoảng +3,5 độ C vào giữa hoặc cuối mùa xuân.
Điều đáng lo ngại là mức cao nhất từng ghi nhận trước đây chỉ là +2,6 độ C (vào tháng 1 năm 1983) và +2,65 độ C (tháng 11 năm 1902). Nếu dự báo trở thành sự thật, El Niño năm 2026 sẽ vượt qua +3 độ C lần đầu tiên và trở thành mạnh nhất trong lịch sử ghi chép.
## Mùa xuân châu Á-Thái Bình Dương sẽ rất khô hạn
Australia dễ bị ảnh hưởng bởi El Niño hơn hầu hết các nước vì vị trí địa lý gần Thái Bình Dương. Một trong những dấu hiệu đáng tin cậy của sự thay đổi thời tiết ở khu vực này là Chỉ số Dao động Nam (SOI), được tính toán từ sự chênh lệch áp suất giữa Darwin và Tahiti. Hiện tại, giá trị SOI đã xuống gần -30, vượt xa ngưỡng El Niño là -7, và là mức thấp nhất trong hơn 40 năm.
Khi SOI rơi vào giá trị âm sâu như vậy, nó có nghĩa là áp suất cao đang thống trị khu vực Australia trong khi áp suất thấp hơn bình thường thiết lập ở Thái Bình Dương trung tâm. Vì gió thổi từ áp suất cao đến áp suất thấp, gió thương mại hướng đông thường mang độ ẩm từ Thái Bình Dương đến Australia đã bị đảo chiều. Kết quả là lượng mưa toàn quốc đã giảm mạnh trong những tuần gần đây.
Theo BOM, triển vọng cho một nửa sau năm 2026 ẩm ướt không đáng mong chờ, với dự báo theo mùa từ tháng 8 đến tháng 10 cho thấy khả năng mưa giảm trên các tiểu bang phía đông.
## Nhiệt độ có thể cao kỷ lục, rủi ro cháy rừng tăng
Như nước Australia sẽ chứng kiến mùa xuân nóng nhất lịch sử. Theo BOM, nhiệt độ trung bình toàn quốc dự kiến sẽ cao hơn 2 độ C so với mức cơ sở từ năm 1961 đến 1990. Nếu như vậy, nó sẽ vượt qua kỷ lục hiện tại là +2,08 độ C từ năm 2024. Bản đồ dự báo cho thấy xác suất nhiệt độ mùa xuân nằm trong top 20% năm nóng nhất là "gần chắc chắn" cho nửa phía nam đất nước.
Điều đáng báo động nhất là sự kết hợp giữa nhiệt độ cao và lượng mưa thấp — hai yếu tố cộng hưởng lẫn nhau làm khô đất và tăng nguy cơ cháy rừng. Theo BOM, trong khi mưa thường trở lại mức bình thường vào tháng 1, tác động lên nhiệt độ sẽ kéo dài vào năm mới, và khả năng cao nhất là một mùa hè đầy nắng nóng cực đoan.
Tuy nhiên, có một chiều tích cực: không giống như giai đoạn dẫn đến Black Summer, hầu hết nước Australia hiện không ở giữa một cuộc hạn hán dài và nghiêm trọng, vì vậy chúng ta không nên tự động giả định rằng những trận cháy rừng tàn phá sẽ lan rộng.
## Bạn nên chuẩn bị như thế nào
Nếu bạn sống ở phía nam Australia hoặc bất kỳ vùng dễ bị ảnh hưởng bởi cháy rừng, bây giờ là lúc tốt để chuẩn bị. Hãy kiểm tra kế hoạch sơ tán của gia đình, chuẩn bị một túi khẩn cấp với những thứ thiết yếu, và cập nhật danh sách liên hệ khẩn cấp. Theo dõi cảnh báo chính thức từ cơ quan cứu hỏa địa phương hoặc trang web cảnh báo khẩn cấp của tiểu bang bạn.
Ngoài ra, hãy quan tâm đến tình trạng nước trong suốt mùa xuân và hè. Một mùa hè nóng và khô có thể đưa nước đến mức thấp, đặc biệt là ở các khu vực phụ thuộc vào lẽ duy tính và mưa. Cân nhắc cách sử dụng nước một cách khôn ngoan.
Nếu bạn là người nông dân hoặc làm việc trong nông nghiệp, hãy liên hệ với cơ quan nông nghiệp địa phương để tìm hiểu về kế hoạch phòng chống hạn hán và các nguồn hỗ trợ có sẵn.
## Nguồn
Cục Khí tượng Úc (BOM) và ABC News (Just In)