Khoảng 210.000 doanh nghiệp nhỏ bị kẹt giữa thuế mới của Labor và phí stamp duty tiểu bang
Khoảng 210.000 doanh nghiệp nhỏ đang hoạt động qua cấu trúc discretionary trust đang đứng trước một quyết định không dễ: ở lại và chịu mức thuế mới tối thiểu 30%, hay chuyển đổi cấu trúc với chi phí chưa rõ ràng vì các tiểu bang chưa xác nhận có miễn phí stamp duty hay không.
## Chuyện gì đang xảy ra
Chính phủ Labor đề xuất áp mức thuế tối thiểu 30% lên các khoản phân phối từ discretionary trust — loại cấu trúc pháp lý phổ biến mà nhiều hộ kinh doanh nhỏ và gia đình dùng để quản lý tài sản và tối ưu thuế. Theo ABC News (Just In), chính sách này dự kiến có hiệu lực từ giữa năm 2028 nếu được quốc hội thông qua, và được ước tính mang về khoảng 4,47 tỷ đô la cho ngân sách liên bang chỉ trong năm đầu tiên.
Để giúp doanh nghiệp chuyển ra khỏi trust, Labor đề nghị miễn thuế thu nhập liên bang và thuế tăng vốn (capital gains tax) khi chuyển tài sản sang cấu trúc mới. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ các tiểu bang có thể vẫn thu stamp duty — một loại phí chuyển nhượng tài sản — và khoản này có thể rất lớn, đặc biệt với những trust phức tạp. Cho đến nay, chưa có tiểu bang nào cam kết miễn stamp duty.
Thủ tướng tài chính Jim Chalmers cho biết hơn 90% doanh nghiệp nhỏ sẽ không bị ảnh hưởng bởi thay đổi này, và gói hỗ trợ tái cơ cấu mà Labor đề xuất là "hào phóng". Quá trình tham vấn công chúng về chính sách này đang mở đến cuối tháng 7.
## Tại sao doanh nghiệp lo lắng
Các tổ chức kế toán và hiệp hội doanh nghiệp đang lên tiếng mạnh. Bà Geraldine Magarey từ Chartered Accountants Australia and New Zealand gọi vấn đề stamp duty là "cực kỳ quan trọng" và nói rằng cần có "một cuộc trò chuyện lớn" giữa cấp liên bang và tiểu bang. Theo bà, doanh nghiệp cần sự chắc chắn ngay bây giờ vì đây là yếu tố then chốt trong quyết định có nên tái cơ cấu hay không, và tái cơ cấu theo hình thức nào.
Bà Magarey cũng nhấn mạnh rằng mỗi trường hợp sẽ khác nhau tùy độ phức tạp của trust, và tất cả chủ doanh nghiệp đều cần tự tìm lời khuyên riêng — có người ở lại trust dù chịu thuế cao vẫn có lợi hơn là chuyển đổi.
Chủ tịch điều hành COSBOA Skye Cappuccio cảnh báo rằng gói hỗ trợ của Labor không bao gồm phí kế toán và luật sư — những chi phí không thể tránh khi tái cơ cấu. "Nhiều doanh nghiệp nhỏ sẽ đối mặt với lựa chọn không lối thoát: hoặc gánh thuế cao hơn, hoặc tốn kém để tái cơ cấu," bà nói.
Andrew McKellar từ Phòng Thương mại và Công nghiệp Úc (ACCI) cũng chỉ ra rằng dù doanh nghiệp chọn hướng nào — ở lại trust hay chuyển sang công ty — cả hai đều dẫn đến mức thuế cao hơn. Ông còn cho rằng các tiểu bang sẽ hưởng lợi lớn từ nguồn thu stamp duty nếu hàng chục nghìn trust phải chuyển đổi.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Nếu bạn hoặc người thân trong cộng đồng đang chạy doanh nghiệp nhỏ — tiệm nail, nhà hàng, tiệm bánh mì, công ty xây dựng, nông trại, hay bất kỳ ngành nào — qua cấu trúc discretionary trust, thì đây là chính sách cần theo dõi. Lưu ý rằng nông dân (primary producers) được miễn áp dụng chính sách này.
Chi phí tái cơ cấu bao gồm phí kế toán, phí luật sư, hồ sơ thuế cuối kỳ, và khả năng phải đóng stamp duty cho tiểu bang. Tổng cộng, con số này có thể rất đáng kể tùy quy mô và độ phức tạp của từng trust.
## Bạn nên làm gì
Nếu doanh nghiệp của bạn đang hoạt động qua discretionary trust, việc cần làm ngay là liên hệ kế toán để hiểu rõ trust của mình thuộc loại nào và ước tính chi phí nếu phải chuyển đổi. Đừng tự quyết định dựa trên thông tin chung — mỗi trường hợp khác nhau.
Quá trình tham vấn của chính phủ liên bang đang mở đến cuối tháng 7/2026. Nếu doanh nghiệp của bạn muốn góp ý hoặc phản hồi, hiệp hội ngành nghề hoặc kế toán của bạn có thể hỗ trợ việc này. Chính sách chưa có hiệu lực cho đến giữa năm 2028, nhưng càng chuẩn bị sớm thì càng có nhiều lựa chọn.
## Nguồn
ABC News (Just In), bài đăng ngày 12 tháng 7 năm 2026.