Kinh tế Úc tăng trưởng chậm, chính phủ Albanese đặt cược vào công nghệ tự động hoá để vực dậy năng suất
Lương thực tế của người lao động Úc đang giảm, kinh tế tăng trưởng dưới 2% mỗi năm, và chính phủ Albanese đang nhìn vào công nghệ tự động hoá như một trong số ít lối thoát còn lại. Nhưng chính trong nội bộ chính phủ, vẫn chưa có sự đồng thuận về mức độ kiểm soát cần thiết.
## Kinh tế Úc đang ở đâu
Theo số liệu được công bố trong tuần này, tổ chức OECD xác nhận Úc là một trong 11 quốc gia phát triển có mức lương tối thiểu thực tế bị giảm trong giai đoạn từ tháng 4 năm 2025 đến tháng 4 năm 2026. Đây là tin không vui cho người lao động phổ thông.
Hãng tư vấn Deloitte Access Economics trong báo cáo mới nhất của mình dự báo kinh tế Úc sẽ tăng trưởng dưới 2% mỗi năm trong hai năm tới. Quỹ Tiền tệ Quốc tế IMF cũng đưa ra con số cụ thể: GDP Úc năm nay dự kiến đạt 1,9%, năm tới chỉ 1,7%. Nếu tính theo đầu người, GDP thực tế đã đi lùi trong hai trong số năm quý gần nhất, theo các dữ liệu được nêu trong bài.
Chính phủ cũng thừa nhận bức tranh này, nhưng lập luận rằng đầu tư doanh nghiệp vẫn mạnh và tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp. Dù vậy, bài toán năng suất vẫn chưa được giải.
## Chính phủ đặt cược gì
Thủ tướng Albanese dự kiến sẽ phát biểu về chủ đề công nghệ tự động hoá vào tuần tới. Bài phát biểu này được mô tả là sẽ phác thảo bức tranh tổng thể về định hướng của chính phủ, cho thấy mức độ quan tâm trực tiếp từ phía thủ tướng đối với lĩnh vực này.
Theo bài phân tích của Michelle Grattan đăng trên The Conversation, trong nội bộ chính phủ có sự khác nhau về quan điểm. Trợ lý Bộ trưởng Khoa học và Kinh tế Số Andrew Charlton được xem là người ủng hộ mạnh mẽ công nghệ mới, trong khi Bộ trưởng Công nghiệp Tim Ayres, xuất thân từ phong trào công đoàn, nhấn mạnh rằng các công đoàn cần có tiếng nói ở "bàn đầu" trong quá trình triển khai. Chính phủ hồi tháng 12 đã công bố Kế hoạch Quốc gia, được đánh giá là theo hướng "quản lý nhẹ tay" và còn ít chi tiết cụ thể.
## Ảnh hưởng tới người lao động
Bộ trưởng Việc làm Amanda Rishworth hôm thứ Tư vừa công bố báo cáo của bộ mình về tác động của tự động hoá đối với thị trường lao động Úc. Báo cáo đưa ra kết luận thẳng thắn: "AI có thể định hình lại thị trường lao động, nhưng tác động của nó đối với việc làm vẫn còn rất không chắc chắn."
Cụ thể hơn, báo cáo ghi nhận rằng cho đến nay chưa có bằng chứng cho thấy thị trường lao động Úc bị xáo trộn lớn do công nghệ tự động hoá. Tuy nhiên, các ngành nghề dễ bị tự động hoá nhất đã tăng trưởng việc làm chậm hơn rõ rệt: từ tháng 11 năm 2022 đến tháng 2 năm 2026, nhóm nghề bị ảnh hưởng nhiều nhất chỉ tăng 5,6% số việc làm, so với 9,5% ở nhóm ít bị ảnh hưởng nhất.
Điều này đặc biệt đáng chú ý với cộng đồng người Việt tại Úc, vì nhiều người đang làm trong các ngành như nhà hàng, làm móng, chăm sóc người cao tuổi, và bán lẻ, đều là những lĩnh vực nằm trong diện có thể bị tác động bởi tự động hoá ở mức độ khác nhau.
## Bạn nên theo dõi gì
Nếu bạn đang làm công việc có tính chất lặp đi lặp lại hoặc dịch vụ khách hàng đơn giản, đây là thời điểm tốt để chủ động nâng cao kỹ năng. Chính phủ Úc có các chương trình hỗ trợ đào tạo nghề thông qua hệ thống TAFE và các nhà cung cấp đào tạo được đăng ký, bạn có thể tìm hiểu qua trang Jobs and Skills Australia hoặc hỏi Centrelink về các chương trình hỗ trợ học nghề hiện có.
Về lương tối thiểu, nếu bạn làm đủ giờ nhưng cảm thấy lương không theo kịp chi phí sinh hoạt, có thể kiểm tra mức lương tối thiểu hiện hành và quyền lợi của mình qua Fair Work Ombudsman tại fairwork.gov.au hoặc gọi đường dây 13 13 94.
Bài phát biểu của Thủ tướng Albanese dự kiến diễn ra tuần tới sẽ cho thấy rõ hơn chính phủ đang định đi theo hướng nào, và đó là lúc nhiều chi tiết cụ thể hơn có thể được công bố.
## Nguồn
ABC News (Just In), bài phân tích của Michelle Grattan, Professorial Fellow tại Đại học Canberra và cộng tác viên chính trị của The Conversation.