Melbourne dễ xây nhà hơn mọi thành phố Úc, nhưng vẫn còn nhiều rào cản phía trước
Melbourne là thành phố duy nhất ở Úc cho phép xây nhà mật độ trung bình trên phần lớn đất ở — điều này đang giúp thành phố này trở nên dễ mua nhà hơn so với phần còn lại của đất nước. Nhưng ngay cả với lợi thế đó, mục tiêu 1,2 triệu căn nhà mới của cả nước vẫn chưa đạt được.
## Chuyện gì đang xảy ra
Theo một nghiên cứu về luật quy hoạch vừa được nhóm vận động nhà ở YIMBY công bố miễn phí trực tuyến, nhóm này đã lập một "bản đồ" toàn diện về các quy định quy hoạch cho từng khu đất ở tại tám thành phố thủ phủ của Úc. Một khu đất bị xem là "bị hạn chế" nếu chỉ được xây tối đa hai tầng, được bảo tồn di sản, hoặc chỉ cho phép nhà riêng lẻ — tức là không được xây townhouse hay chung cư.
Kết quả: chỉ có 45% đất ở tại Melbourne bị hạn chế theo tiêu chí này. Trong khi đó, Hobart bị hạn chế đến 97%, Adelaide 92%, Darwin 88%, Perth 87%, Brisbane 86%, Sydney 81%, và Canberra 74%. Nói cách khác, Melbourne đang bỏ xa tất cả các thành phố còn lại về mức độ cởi mở trong quy hoạch nhà ở.
Chính phủ liên bang, tiểu bang và vùng lãnh thổ đã ký kết mục tiêu xây 1,2 triệu căn nhà mới trong vòng năm năm, bắt đầu từ giữa năm 2024. Tuy nhiên theo nguồn tin từ ABC News, mục tiêu này hiện không đạt — dự kiến chỉ chạm mốc khoảng 1 triệu căn. Không tiểu bang hay vùng lãnh thổ nào đang đúng tiến độ, dù Victoria, Tây Úc và ACT đang tiếp cận gần nhất.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Nếu bạn đang thuê nhà hoặc đang tính mua nhà ở Melbourne, đây là tin tương đối tốt. Nhà kinh tế học Peter Tulip từ Centre for Independent Studies cho biết với ABC rằng nhờ nguồn cung nhà tăng lên, Melbourne đã "từ thành phố đắt thứ nhì nước trở thành thành phố có giá phải chăng hơn" so với Brisbane, Perth và Adelaide — điều này được hỗ trợ bởi dữ liệu từ Cotality.
Nhưng nếu bạn sống ở các thành phố khác — đặc biệt là Sydney, Brisbane hay Perth — tình hình đang ngày càng khó hơn. Ông Tulip cảnh báo rằng các thành phố này có thể "đi theo vết xe đổ của Sydney" nếu không sớm nới lỏng quy hoạch.
Với nhiều người Việt làm việc trong xây dựng, nghề này có thể sẽ có thêm việc làm trong những năm tới tại Melbourne nếu đà cải cách tiếp tục. Tuy nhiên, Property Council — tổ chức đại diện cho các nhà phát triển bất động sản — cảnh báo rằng dù có giấy phép xây dựng, chi phí cao và thiếu hụt nhân công vẫn là hai rào cản lớn. Hội đồng này ước tính các loại phí, thuế và lệ phí chiếm đến 40% giá một căn nhà mới.
Một phân tích từ một nhà phát triển mà ABC tiếp cận cho thấy, sau khi được duyệt, một khu đất ở vùng ven Melbourne mất đến 28 tháng để sẵn sàng khởi công xây dựng.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn đang tính mua nhà, Melbourne hiện là thị trường dễ tiếp cận hơn so với các thành phố lớn khác — nhưng điều này có thể thay đổi khi nguồn cung tăng thêm ở nơi khác hoặc chậm lại ở đây. Theo dõi sát giá nhà và các chính sách hỗ trợ mua nhà lần đầu từ chính phủ liên bang và tiểu bang.
Nếu bạn đang thuê nhà và lo ngại về giá thuê, bạn có thể liên hệ với cơ quan bảo vệ người thuê nhà tại tiểu bang của mình — ở Victoria là Consumer Affairs Victoria, ở NSW là NSW Fair Trading. Họ có thể tư vấn về quyền của người thuê khi giá thuê tăng hoặc khi bị yêu cầu dời nhà.
Còn nếu bạn làm trong ngành xây dựng và muốn biết thêm về quyền lợi lương thưởng, Fair Work Ombudsman là nơi để kiểm tra mức lương tối thiểu và điều kiện làm việc đúng theo luật.
## Nguồn
ABC News (Just In), bài đăng ngày 11/07/2026.