Mỏ than Hunter đóng cửa, 12.000 việc làm bị mất, năng lượng tái tạo lên thay thế
Nhà máy điện Liddell ở vùng Hunter, New South Wales vừa bị phá dỡ để nhường chỗ cho một hệ thống pin lưu trữ điện khổng lồ. Đây là biểu tượng rõ ràng của cuộc chuyển đổi năng lượng đang diễn ra, nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi lớn: việc làm của hàng chục nghìn người sẽ đi đâu?
## Mỏ than đóng cửa liên tiếp
Theo SBS Tiếng Việt, vùng Hunter đã gắn liền với khai thác than hơn 100 năm. Nhà máy điện Liddell, được gọi thân thiết là "Bà già Liddell", đã cung cấp điện cho khoảng một triệu hộ gia đình trong hơn 50 năm. Hiện nay, hai mỏ than lớn trong khu vực dự kiến đóng cửa vào năm 2030: mỏ Mt Arthur của BHP và mỏ Mangoola của Glencore.
Thị trưởng Muswellbrook Jeff Drayton cảnh báo tình hình nghiêm trọng. Theo lời ông, hiện nay sẽ mất 12.000 việc làm từ các mỏ. Nếu hai mỏ lớn kia không được phép hoạt động tiếp tục, số việc làm bị mất có thể tăng lên tới 20.000. Ông Drayton nói rằng đây "có thể sẽ là một trong những đợt mất việc làm lớn nhất không chỉ ở New South Wales mà còn trên cả nước".
Vấn đề còn nặng nề hơn vì khai thác than đã trở thành một phần sâu sắc của bản sắc cộng đồng. Ông Drayton tự mình là thế hứ thứ ba làm việc trong các mỏ - cha ông làm công việc này, ông cũng làm, và con ông cũng từng làm. Theo ông, ngành này "được trả lương rất cao", khiến nhiều gia đình chọn chuyển đến vùng để kiếm sống tốt hơn.
## Pin lưu trữ thay thế than đá
Thay thế than đá là năng lượng tái tạo và hệ thống pin lưu trữ. Nhà máy điện Liddell vừa được đập dỡ để xây dựng một hệ thống pin lưu trữ quy mô lưới điện. Theo AGL, công ty sở hữu địa điểm, hệ thống pin này sẽ có khả năng cung cấp điện cho 200.000 hộ gia đình trong tối đa hai giờ khi được vận hành.
Tổng Giám đốc các Trung tâm Năng lượng của AGL, Liz Perrone, giải thích rằng pin "có thể được sạc vào ban ngày khi mặt trời chiếu sáng và có gió. Sau đó pin có thể được xả vào buổi tối khi nhu cầu ở mức cao nhất".
Ngoài Liddell, Tập đoàn Năng lượng New South Wales (EnergyCo) cũng đang phát triển các dự án tái tạo khác, bao gồm Siêu Pin Waratah tại địa điểm cũ của Nhà máy điện Munmorah ở Central Coast. Giám đốc dự án Phil Bratby nói rằng các địa điểm cũ này là "địa điểm thực sự hấp dẫn" vì chúng đã có sẵn kết nối với lưới điện cao thế, tiết kiệm chi phí kết nối mới.
## Cơ hội việc làm từ năng lượng tái tạo
Dù có thách thức lớn, các nhà chức trách đang cố gắng tìm cơ hội tạo việc làm mới. Thị trưởng Drayton cho biết đã có khoảng 20 dự án năng lượng tái tạo quan tâm đến khu vực Muswellbrook Shire, từ năng lượng mặt trời, gió, thủy điện tích năng cho tới pin. Ngoài ra, trong 12 tháng qua, hơn 40 doanh nghiệp khác đã quan tâm đến vùng, bao gồm các nhà máy sản xuất linh kiện năng lượng tái tạo, tái chế và nông nghiệp.
Giám đốc dự án Bratby cũng khẳng định rằng năng lượng tái tạo "có thể gánh vác phần việc còn lại" và sẽ "góp phần vào" việc làm. Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn rằng năng lượng tái tạo không thể thay thế hoàn toàn công việc mà than lúc nào cũng cung cấp.
## Thị trấn chuẩn bị cho tương lai
Hội đồng Muswellbrook đã có động thái chuẩn bị. Họ đề nghị và được chấp thuận tăng thuế suất đối với đất khai thác mỏ để tài trợ cho phát triển kinh tế. Theo Thị trưởng Drayton, các mỏ than hiện cung cấp 56% tổng thu nhập chịu thuế của quận. Với khoảng ba năm rưỡi trước năm 2030, hội đồng biết sẽ mất hơn một nửa nguồn thu này. "Chúng ta không thể chịu đựng việc mất tới 12.000 việc làm rồi lại ngồi chờ thêm vài năm", ông nói. Điều quan trọng là "phải bắt đầu công việc này ngay bây giờ và thu hút các doanh nghiệp đến trước năm 2030".
Hội đồng cũng đã tiến hành quy hoạch lại đất đai tại khu vực Liddell của AGL và Nhà máy điện Bayswater lân cận, dự kiến đóng cửa vào năm 2033.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn hoặc gia đình đang làm việc trong ngành than ở vùng Hunter, cần bắt đầu chuẩn bị ngay bây giờ. Theo Thị trưởng Drayton, cộng đồng không thể "thất nghiệp suốt vài năm chỉ để chờ giải pháp". Một số điều cụ thể cần theo dõi:
Thứ nhất, tìm hiểu về các dự án năng lượng tái tạo đang lên kế hoạch trong khu vực. Có khoảng 20 dự án đang quan tâm, cộng với 40 doanh nghiệp khác tìm kiếm đất và nhân lực. Một số trong số đó có thể cần công nhân có kỹ năng xây dựng hoặc kỹ thuật.
Thứ hai, liên hệ với hội đồng địa phương hoặc các tổ chức hỗ trợ việc làm để tìm hiểu về chương trình đào tạo kỹ năng mới hoặc trợ cấp chuyển đổi công việc nếu có.
Thứ ba, nếu bạn là người lao động tự do hoặc quyết định khởi nghiệp, vùng này đang mở ra nhiều cơ hội trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, sản xuất linh kiện, tái chế và nông nghiệp.
## Nguồn
SBS Tiếng Việt (podcast 17 tháng 7 năm 2026)