Ngành chống lão hóa hứa hẹn nhiều nhưng bằng chứng khoa học còn thiếu, người Úc cần cảnh báo
Những công ty chống lão hóa đang nở rộ khắp nước Úc, quảng cáo liệu pháp từ truyền dịch IV đến liệu pháp ánh sáng đỏ với lời hứa giúp bạn trở nên trẻ hơn. Nhưng theo điều tra của ABC Four Corners, phần lớn những liệu pháp này không có bằng chứng khoa học ủng hộ, trong khi các công ty kiếm lợi nhuận từ những người lo sợ tuổi tác.
## Thị trường Úc đang bắt chước Silicon Valley
Tại Úc, khoảng 100 doanh nghiệp đang quảng cáo dịch vụ truyền dịch IV, studio phục hồi, kiểm tra tuổi sinh học và tư vấn y tế qua internet, theo ABC Four Corners (Just In). Nhiều nơi này còn kê đơn các peptide chưa được chứng minh hiệu quả, có thể gây tác dụng phụ không mong muốn. Vấn đề còn trầm trọng hơn vì một thị trường chợ đen đang cung cấp những sản phẩm có thể chứa tạp chất có hại.
Mô hình kinh doanh của các công ty này bắt chước những gì đang diễn ra ở Tây Hollywood và thành phố New York. Tại các sự kiện biohacking, những người dùng dịch vụ có thể trải nghiệm mọi thứ từ liệu pháp ozone, hít khí hydro, đến những "chiếc pod" được quảng cáo là mở khóa "chi bị tắc" để giảm mỏi, mất ngủ và tê tay. Một người bán hàng thậm chí tuyên bố loại gel "vùng loại trừ" đã xóa tan nếp nhăn quanh mắt của anh ta, khiến anh trông trẻ hơn 20 năm, mặc dù trên thực tế anh ta trông giống tuổi của mình.
## Các chuyên gia: đó là lãng phí tiền
Giáo sư Katherine Samaras, một chuyên gia nội tiết tố, nói rõ ràng về NAD+, một chất được nhiều trung tâm wellness quảng cáo. "Tôi cho rằng những bổ sung NAD là lãng phí tiền hoàn toàn", bà nói. "Bạn có thể tối ưu hóa chức năng ty thể — một trong những tác dụng được quảng cáo — bằng cách ăn ít hơn và không uống quá nhiều rượu."
Giáo sư Luigi Fontana, một chuyên gia quốc tế về chuyển hóa, dinh dưỡng và lão hóa tại Đại học Sydney, đồng ý. Ông nói: "Có những dữ liệu thú vị từ các nghiên cứu trên động vật, nhưng tôi chưa thấy bất kỳ thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên nào chứng minh rằng có cải thiện bất kỳ bệnh nào hoặc thậm chí dữ liệu an toàn."
Có bằng chứng khoa học cho thấy NAD+ có thể liên quan đến ung thư, và vitamin C ở liều cao truyền tĩnh mạch có thể chuyển từ chất chống oxy hóa bảo vệ thành chất gây hại có tiềm năng.
## Khoảng trống pháp lý cho phép những điều này diễn ra
Phần lý do tại sao những liệu pháp chưa được chứng minh lại được bán rộng rãi ở Úc là vì các công ty này hoạt động ở những khoảng trống giữa hai bộ điều tiết chính: Cơ quan Điều tiết Các chuyên gia Sức khỏe Úc (AHPRA) và Cơ quan Quản lý Hàng hóa Liệu pháp (TGA), nơi điều tiết thuốc, thực phẩm bổ sung và thiết bị y tế.
Thị trường peptide là minh chứng rõ nhất của vấn đề này. Các peptide này không được chứng minh, không có giấy phép, và được bán thông qua các dịch vụ telehealth của những bác sĩ chưa được cấp phép đúng cách.
## Khoa học thực sự diễn ra ở nơi khác
Mặc dù thị trường tiêu dùng chống lão hóa vô tư vô cớ quảng cáo hơn dữ liệu, điều đó không có nghĩa là khoa học cơ bản là hư cấu. Có những nghiên cứu thực sự đang diễn ra ở các phòng thí nghiệm.
"Khoa học về lão hóa" (geroscience) dựa trên ý tưởng rằng nhiều bệnh mãn tính — như ung thư, bệnh tim mạch, sa sút trí tuệ và mất thị lực — có nguồn gốc từ lão hóa. Nếu các nhà khoa học có thể phát triển một loại thuốc chống lão hóa tấn công các nguyên nhân gốc rễ, sẽ có một kho báu chờ đợi.
Retro Biosciences ở vịnh San Francisco, do nhà khởi nghiệp công nghệ Joe Betts-LaCroix lãnh đạo, muốn tăng thêm 10 năm sống khỏe mạnh cho con người. Công ty được nhà sáng lập OpenAI Sam Altman đầu tư 180 triệu USD và hiện được định giá 1,8 tỷ USD, mặc dù chưa bán được một viên thuốc nào. Một công nghệ hứa hẹn của Retro Biosciences giúp cơ thể tái chế những "rác thải" tích tụ trong các tế bào khi chúng ta già đi, quá trình gọi là tự thực. Công ty này đang tiến hành thử nghiệm an toàn lần đầu tiên trên con người của một loại thuốc Alzheimer ở Adelaide.
Công ty Intervene Immune, cũng ở California, đang làm việc dựa trên giả thuyết rằng tái sinh hệ thống miễn dịch sẽ là bí quyết chống lão hóa. Một thử nghiệm nhỏ cho thấy họ có thể làm cho tuyến ức (một phần của hệ thống miễn dịch ở ngực) phục hồi bằng cách sử dụng hormone tăng trưởng và hai loại thuốc khác.
Tuy nhiên, giáo sư Daniel Gray tại Viện Walter và Eliza Hall ở Melbourne cảnh báo rằng tái sinh tuyến ức có các thách thức nghiêm túc và "không rõ liệu chức năng tuyến ức có phải là thứ gây ra những tác dụng tích cực hay không".
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn đang cân nhắc những liệu pháp chống lão hóa, hãy cẩn thận. Hầu hết những gì được quảng cáo ở các trung tâm wellness chưa được chứng minh hiệu quả bằng các thử nghiệm lâm sàng con người. Vitamin, thực phẩm bổ sung và liệu pháp được quảng cáo với những lời hứa lớn lao nhưng bằng chứng khoa học còn yếu.
Nếu bạn lo lắng về sức khỏe khi tuổi tác tăng lên, hãy nói chuyện với bác sĩ của bạn thay vì tin vào những quảng cáo hấp dẫn. Giáo sư Samaras cho rằng cách tốt nhất để tối ưu hóa sức khỏe vẫn là những điều cơ bản: ăn ít hơn, hạn chế rượu, tập thể dục và ngủ đủ.
Nếu bạn nhận thấy một sản phẩm hoặc liệu pháp nào đó gây ra tác dụng phụ hoặc không an toàn, bạn có thể báo cáo cho TGA hoặc AHPRA.
## Nguồn
ABC News (Just In)