Ngày càng nhiều phụ huynh Úc từ chối tiêm vitamin K cho trẻ sơ sinh vì tin đồn trên mạng
Các chuyên gia y tế Australia đang cảnh báo về một xu hướng nguy hiểm: ngày càng nhiều phụ huynh từ chối cho con tiêm vitamin K sau sinh do bị ảnh hưởng bởi những thông tin sai lệch trên mạng xã hội.
## Chuyện gì đang xảy ra
Vitiamin K là chất giúp máu đông cầm máu ở trẻ sơ sinh. Trẻ được sinh ra với lượng vitamin K rất ít, và nếu không tiêm vitamin K sau sinh, chúng có nguy cơ mắc bệnh thiếu vitamin K dẫn tới chảy máu - một bệnh hiếm gặp nhưng có thể gây tử vong, ảnh hưởng khoảng 1 trong 100.000 trẻ sơ sinh. Theo Tổng chủ tịch Hiệp hội Y tế Úc Danielle McMullen, "thông tin sai lệch trên mạng xã hội có lẽ là nguyên nhân chính khiến phụ huynh lo lắng hoặc đặt câu hỏi" về loại tiêm này.
Trên TikTok và Instagram, các influencer từ Mỹ, Úc và Anh Quốc tuyên bố vitamin K chứa các hóa chất nguy hiểm hoặc có liên quan tới bệnh vàng da hoặc ung thư ở trẻ. Một influencer có gần 38.000 người theo dõi gọi vitamin K là "vũ khí giết người", trong khi một người khác tự xưng là nhà hoạt động về sản phụ khoa tuyên bố có liên kết giữa vitamin K và bệnh bạch cầu. Các chuyên gia cho rằng một số nội dung này thậm chí còn được tạo ra bằng công nghệ tự động.
Dữ liệu từ Bộ Y tế Queensland cho thấy tình hình đang trở nên tồi tệ hơn. Năm 2016, 98,3% trẻ sơ sinh ở Queensland được tiêm vitamin K, nhưng con số này giảm xuống 95,5% vào năm 2025 - tức là hơn 2.500 trẻ đã không được tiêm trong năm ngoái. Tasmania cũng ghi nhận xu hướng tương tự: từ 99% năm 2016 xuống còn 97% vào năm 2025. Các chuyên gia nghi ngờ tình trạng này đang lan rộng ở toàn quốc, mặc dù các tiểu bang khác không theo dõi số liệu về vitamin K.
## Vì sao điều này lại nguy hiểm
Trẻ sơ sinh dễ bị mắc bệnh thiếu vitamin K dẫn tới chảy máu nhất trong 8 tuần đầu tiên sau sinh, đặc biệt là những trẻ sinh qua hình thức đỡ đẻ bằng dụng cụ như dùng kìm hoặc hút, hoặc có vấn đề về gan. Theo Giáo sư Elizabeth Elliott từ Đại học Sydney, bệnh này có thể xuất hiện vào ba giai đoạn: ngày đầu tiên sau sinh, tuần đầu, hoặc từ 2 đến 6 tháng tuổi. "Trẻ sơ sinh không có dự trữ vitamin K khi sinh ra và không thể tự sản xuất đủ lượng cần thiết. Vitamin K không qua được nhau thai từ mẹ, và lượng trong sữa mẹ cũng rất ít", bà Elliott giải thích.
Một nghiên cứu 24 năm của Đơn vị Giám sát Nhi khoa Úc xác định 58 trẻ bị thiếu vitamin K dẫn tới chảy máu từ năm 1993 đến 2017. Trong số đó có 6 ca tử vong do chảy máu trong não, trong đó 3 ca liên quan tới sinh ở nhà và phụ huynh từ chối tiêm vitamin K. "Đây là bệnh hiếm gặp, nhưng có thể gây ra những hậu quả khủng khiếp, bao gồm tàn tật nặng nề kéo dài và tử vong do chảy máu não", Giáo sư Elliott nhận xét.
Trong khi đó, tiêm vitamin K bằng đường cơ được sử dụng thường xuyên kể từ những năm 1960 với chỉ một trường hợp phản ứng dị ứng có thể xảy ra. "Rủi ro của việc tiêm vitamin K rất thấp và chắc chắn được bù đắp bởi lợi ích của việc ngăn ngừa chảy máu có thể đe dọa tính mạng", bà McMullen khẳng định.
## Tình hình ở Úc liên quan tới cộng đồng Việt
Việc từ chối tiêm vitamin K không phải là vấn đề chỉ ở Úc. Ở Mỹ, một nghiên cứu gần đây phân tích khoảng 5 triệu hồ sơ y tế cho thấy số ca từ chối tiêm vitamin K gần như tăng gấp đôi từ năm 2017 (2,9%) đến năm 2024 (5,2%). Lucy Chapin, một y tá và bác sĩ sản phụ khoa người Mỹ, cho biết đồng nghiệp của cô đã chứng kiến gia tăng số trẻ bị biến chứng do thiếu vitamin K. Cô kể về một bé trai tên Austin chỉ 15 ngày tuổi bị chảy máu não vì mẹ của em từ chối tiêm vitamin K. Dù bác sĩ sản phụ khoa đã khuyên tiêm, nhưng mẹ của Austin lo lắng về thành phần trong vaccine nên đã từ chối. Sau đó, khi em bé bị chảy máu ở não, anh ta được cấp cứu và tiêm vitamin K đường tĩnh mạch.
Việc từ chối tiêm vitamin K có liên quan tới các phong trào chống vacxin, và theo Giáo sư Elliott, thuật toán trên mạng xã hội có thể được lập trình để nhắm mục tiêu tới những người có khuynh hướng chống vacxin với các thông tin khuyên không tiêm vitamin K cho con.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn là bà mẹ đang mang thai hoặc sắp sinh con, điều quan trọng nhất là thảo luận về vitamin K với bác sĩ hoặc bác sĩ sản phụ khoa TRƯỚC khi sinh, chứ không phải sau. "Hãy đặt những câu hỏi này khi bạn đang mang thai, không ai cần chịu áp lực phải quyết định trong những giờ hoặc ngày sau khi sinh", bà McMullen lời khuyên. Nếu bạn đã nghe những thông tin lo ngại về vitamin K trên mạng xã hội, hãy tìm kiếm thông tin từ các nguồn y tế đáng tin cậy như bác sĩ, bệnh viện, hoặc trang web của Bộ Y tế. Đừng tin vào những tuyên bố từ những người không rõ học vấn, và đặc biệt cẩn thận với các nội dung có vẻ do máy tính tạo ra.
## Nguồn
ABC News (Just In)