Nhận thư phạt mà không vi phạm: dấu hiệu đánh cắp danh tính và cách ứng phó
Khi bất ngờ nhận được thư phạt, hóa đơn hay thông báo về giao dịch mà mình không hề thực hiện, nhiều người có thể cho rằng đó chỉ là sai sót hành chính nhỏ. Nhưng nếu trước đó bạn từng làm mất ví hay giấy tờ tùy thân, đây có thể là tín hiệu cảnh báo về việc thông tin cá nhân của bạn đã bị người khác chiếm dụng.
## Đánh cắp danh tính là gì
Theo các cơ quan chức năng tại Úc, đánh cắp danh tính (identity theft) là một trong những hình thức gian lận ngày càng phổ biến, đặc biệt khi ngày càng nhiều dịch vụ được thực hiện trực tuyến. Đó là hành vi lấy cắp hoặc sử dụng thông tin cá nhân của người khác mà không được phép nhằm giả mạo danh tính để thực hiện các giao dịch hoặc hành vi trái pháp luật.
Kẻ gian có thể lợi dụng những thông tin như họ tên, ngày tháng năm sinh, địa chỉ, số bằng lái xe, số Medicare hay thông tin tài khoản ngân hàng để mở tài khoản ngân hàng, đăng ký dịch vụ, vay tiền, mua hàng trả góp, yêu cầu các khoản trợ cấp hoặc thực hiện nhiều giao dịch khác dưới danh nghĩa của nạn nhân.
## Không được bỏ qua những thư bất thường
Nếu nhận được thư phạt hoặc thông báo về một hành vi mà mình không thực hiện, việc đầu tiên là không nên bỏ qua. Theo SBS Tiếng Việt, nếu đó là văn bản chính thức từ cơ quan chính phủ, việc không phản hồi có thể khiến vụ việc phát sinh thêm các khoản phí, thư nhắc nợ hoặc những thủ tục hành chính khác.
Bạn nên liên hệ ngay với cơ quan phát hành để thông báo rằng mình không thực hiện hành vi được nêu trong thư. Đồng thời cho biết nếu trước đó đã bị mất ví hoặc giấy tờ tùy thân để cơ quan có cơ sở xem xét.
## Bước kiểm tra sau khi nhận thông báo
Sau khi xử lý thông báo ban đầu, bước tiếp theo là đánh giá mức độ rủi ro đối với thông tin cá nhân. Theo khuyến nghị của Scamwatch, nếu thông tin tài chính hoặc giấy tờ tùy thân có nguy cơ bị lộ, bạn nên liên hệ với ngân hàng hoặc đơn vị phát hành thẻ ngay để hạn chế thiệt hại.
Đồng thời, bạn cũng nên rà soát toàn bộ giấy tờ đã bị mất như bằng lái xe, thẻ Medicare, giấy tờ di trú, thẻ sinh viên hoặc các loại giấy tờ định danh khác để bảo đảm tất cả đều đã được báo mất và xin cấp lại. Nhiều người báo mất thẻ ngân hàng rất nhanh, nhưng lại quên mất những giấy tờ khác cũng có thể bị lợi dụng.
## Bảo vệ tài khoản trực tuyến là bước quan trọng
Một bước quan trọng nhưng nhiều người thường bỏ sót là bảo vệ các tài khoản trực tuyến. Nếu nghi ngờ thông tin cá nhân đã bị lộ, bạn nên thay đổi mật khẩu của các tài khoản quan trọng như email, myGov, Centrelink, Medicare, ngân hàng, ví điện tử và các tài khoản mua sắm trực tuyến.
Đồng thời, nên kích hoạt xác thực hai lớp (two-factor authentication) nếu chưa sử dụng. Email đặc biệt cần được ưu tiên bảo vệ vì đây thường là nơi dùng để đặt lại mật khẩu của nhiều tài khoản khác.
Đối với những người sử dụng các dịch vụ của Services Australia, việc đăng nhập vào tài khoản myGov để kiểm tra các thay đổi bất thường là rất cần thiết.
## Bạn nên liên hệ ai
Nếu bạn nghĩ rằng mình là nạn nhân của identity theft hoặc bị lừa đảo liên quan đến các dịch vụ của Services Australia, bạn có thể liên hệ đường dây hỗ trợ để được hướng dẫn.
Ngoài các cơ quan chính phủ, người dân tại Úc còn có thể liên hệ IDCARE, tổ chức chuyên hỗ trợ các nạn nhân của hành vi đánh cắp danh tính và tội phạm mạng. IDCARE không chỉ đưa ra lời khuyên chung mà còn hỗ trợ đánh giá từng trường hợp cụ thể, giúp bạn xác định những giấy tờ nào đã bị lộ, mức độ rủi ro hiện tại là gì, nên liên hệ cơ quan nào trước và cần tiếp tục theo dõi những dấu hiệu nào trong thời gian tới.
## Nguồn
SBS Tiếng Việt