Những cái máy giặt miễn phí ở vùng sâu Bắc Úc giảm bệnh tim 60% trong hai năm
Ở các khu vực xa xôi của Bắc Lãnh địa, việc tiếp cận một máy giặt hoạt động được coi là cách dễ nhất để giảm tỉ lệ ngứa ghẻ - bệnh lây lan rộng rãi trong nhiều cộng đồng bản địa và có thể dẫn đến bệnh tim thấp li. Theo The Guardian Australia, tổ chức phi lợi nhuận Aboriginal Investment Group (AIG) do người bản địa làm chủ đã xây dựng và triển khai bảy cơ sở giặt công nghiệp miễn phí trên khắp Bắc Lãnh địa.
## Bệnh gì và tại sao lại nguy hiểm
Rheumatic heart disease (bệnh tim thấp li) đã hầu như biến mất ở các nước phát triển từ giữa thế kỷ 20, khi có nước chảy và điều kiện sống sạch sẽ hơn. Nhưng ở nhiều cộng đồng bản địa xa xôi của Úc, với nhà ở quá tải và xuống cấp, bệnh này vẫn còn tồn tại.
Nguyên nhân chính là ngứa ghẻ lây lan. Theo The Guardian Australia, tới 70% trẻ em bản địa ở vùng sâu mắc ngứa ghẻ trước khi tròn một tuổi. Nếu không được điều trị, vết ghẻ có thể bị nhiễm vi khuẩn group A streptococcus, dẫn tới sốt thấp cấp tính và cuối cùng là bệnh tim thấp li. Tính đến cuối tháng 12 năm 2024, hơn 11.700 người sống ở Úc có bệnh tim thấp li, và ít nhất 80% trong số đó là người bản địa hoặc Torres Strait Islander. Họ có nguy cơ tử vong từ bệnh này cao gấp 20 lần so với người không phải bản địa.
## Dự án máy giặt công nghiệp hoạt động thế nào
Năm 2018, vận động viên Olympic cựu Liz Morgan-Brett đến thăm các cộng đồng bản địa vùng sâu. Cô chứng kiến trực tiếp tác động của điều kiện sống không an toàn, bao gồm các ca nhiễm ngứa ghẻ và các biến chứng thứ cấp. Từ đó, tổ chức của cô quyết định xây dựng giải pháp.
"Chúng tôi biết các yếu tố gây ngứa ghẻ trong cộng đồng của mình là nhà ở quá tải và thiếu tiếp cận các máy giặt và sấy công nghiệp", Morgan-Brett nói với The Guardian Australia. Năm 2019, AIG xây dựng nguyên mẫu đầu tiên và vận chuyển tới Barunga, một cộng đồng vùng sâu cách Darwin khoảng 300km về phía nam-đông. Trong vòng hai năm hoạt động, tỉ lệ ngứa ghẻ giảm 60% và không có ca mới mắc bệnh tim thấp li ở Barunga. Hiện tại, AIG đã xây dựng và giao hàng bảy cơ sở giặt, với hơn 88.000 chu kỳ giặt được thực hiện trên các cơ sở này.
## Tại sao điều này quan trọng với những người sống ở vùng sâu
Gemma Brogan là giáo viên ở Gunbalanya, một trong những cộng đồng có máy giặt công nghiệp. Cô cho biết chi phí giặt giũ rất cao ở đây - người dân phải trả gấp đôi so với thành phố. "Chi phí bột giặt, nước xả và nước khử trùng thực sự cao", cô nói. "Một máy giặt rẻ nhất ở đây cũng khoảng $800, và không ai trong cộng đồng có tiền dù vậy".
Perpethua Ali, một phụ nữ Warumungu và Warlpiri, bị chẩn đoán sốt thấp cấp tính năm năm trước khi lúc 38 tuổi. Bây giờ 43 tuổi với ba cháu, Ali nói bệnh tim thấp li và bệnh tiểu đường type 2 đều phổ biến ở thành phố quê nhà Tennant Creek của cô. "Rất nhiều người trong cộng đồng của tôi được chẩn đoán tiểu đường nhưng họ chết vì đau tim. Họ vốn khỏe mạnh, nhưng rồi các bệnh tật bắt đầu xuất hiện", cô nói.
## Bạn nên làm gì
Assoc Prof Aunty Vicki Wade, một Elder Noongar và nhà nghiên cứu tại Menzies School of Health Research, nói rằng máy giặt vùng sâu đóng vai trò "quan trọng" trong phòng ngừa, nhưng đó chỉ là một phần nhỏ trong kế hoạch toàn diện. "Đó là một quyền con người cơ bản - tiếp cận nước sạch và các tiện ích giặt giũ", cô nói.
Ngoài máy giặt công nghiệp, cần giáo dục cộng đồng về bệnh tim, coi và chẩn đoán sớm, cũng như đảm bảo tài trợ cho các dịch vụ chăm sóc an toàn từ góc độ văn hóa. Nếu bạn sống ở vùng sâu, hãy tìm hiểu xem cộng đồng của bạn có cơ sở giặt công nghiệp miễn phí nào không. Nếu bạn hoặc người thân có dấu hiệu ngứa ghẻ hoặc các vấn đề về tim, hãy liên hệ với các dịch vụ y tế địa phương hoặc gọi Health Direct để được tư vấn.
## Nguồn
The Guardian Australia