Quảng cáo vape bị cấm hơn hai năm nhưng vẫn tràn ngập TikTok, Instagram và YouTube ở Úc
Hơn 8.500 bài đăng quảng cáo vape bất hợp pháp đã bị gỡ xuống kể từ đầu năm 2024, nhưng theo Guardian Australia, nội dung tương tự vẫn tiếp tục xuất hiện nhan nhản trên ba nền tảng lớn nhất hiện nay: TikTok, Instagram và YouTube.
## Chuyện gì đang xảy ra
Úc đã cấm quảng cáo vape trên mọi nền tảng, kể cả mạng xã hội, từ năm 2024. Đây được xem là một trong những bộ luật chống vape nghiêm khắc nhất thế giới. Thế nhưng theo điều tra của Guardian Australia, một mạng lưới tài khoản vẫn đang đăng bài rao bán các thương hiệu vape phổ biến, tự xưng có hàng trong kho ở Úc và giao hàng nhanh trong vài ngày.
Các tài khoản này thường hướng người xem nhắn tin riêng hoặc chuyển sang các ứng dụng nhắn tin mã hóa như WhatsApp để đặt hàng. Một số bài thậm chí được chạy dưới dạng quảng cáo trả phí trên TikTok. Theo Guardian Australia, nhiều bài đăng có cùng kiểu dựng hình và kỹ thuật chỉnh sửa, gợi ý rằng đây là hoạt động có tổ chức, không phải mấy tài khoản lẻ tẻ.
## Cơ quan chức năng đang làm gì
Cơ quan Quản lý Hàng hóa Trị liệu (TGA) cho biết từ tháng 1/2024 đến tháng 6/2026, họ đã gỡ hơn 8.500 bài đăng quảng cáo vape bất hợp pháp, chuyển hướng hơn 390 trang web vi phạm, và phát hành hơn 90 thông báo xử phạt với tổng số tiền phạt hơn 1,5 triệu đô la Úc. TGA nói họ đang hành động "mạnh mẽ và liên tục" và phối hợp chặt với các nền tảng để ngăn chặn nội dung vi phạm.
Tuy nhiên, Giáo sư Becky Freeman từ Đại học Sydney nhận xét rằng nội dung này "quá lộ liễu, họ không thèm che giấu". Bà cho rằng vấn đề nằm ở chỗ trách nhiệm chủ yếu đang đổ lên từng người bán lẻ, chứ không phải lên các nền tảng. Bà Freeman kêu gọi phạt thẳng vào TikTok, Instagram, YouTube vì đã để nội dung vi phạm xuất hiện, thay vì chỉ áp dụng kiểu "đập chuột chui" là gỡ từng bài rồi lại có bài mới.
Sau khi Guardian Australia liên hệ, cả ba nền tảng đều xác nhận các tài khoản được chỉ ra đã vi phạm chính sách cộng đồng của họ và đã bị xóa hoặc đình chỉ. TikTok cho biết họ cấm mua bán thuốc lá, ma túy và các chất bị kiểm soát. Meta khuyến khích người dùng báo cáo nội dung vi phạm. YouTube nói quy định của họ áp dụng cả với mô tả video, bình luận, livestream và đường dẫn bên ngoài.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Nhiều người trong cộng đồng Việt tại Úc dùng TikTok, Instagram hàng ngày. Nếu bạn hoặc con em trong nhà vô tình thấy những bài đăng kiểu này, cần biết rằng mua vape không kê đơn từ các kênh không chính thống là vi phạm luật Úc. Người bán lẫn người mua đều có thể bị xử lý. Đặc biệt với thanh thiếu niên, đây là rủi ro sức khỏe và pháp lý thực sự, không phải chuyện nhỏ.
Nếu bạn đang làm việc trong ngành bán lẻ hoặc giao hàng và được nhờ liên quan đến các sản phẩm này, hãy cẩn thận. Không biết không phải lúc nào cũng là lý do được miễn trách.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn thấy quảng cáo vape trên TikTok, Instagram hoặc YouTube, hãy dùng nút báo cáo ngay trong ứng dụng. TikTok, Meta và YouTube đều có tính năng này. Bạn cũng có thể báo cáo trang web hoặc tài khoản vi phạm lên TGA qua trang web chính thức của họ tại tga.gov.au. Nếu nghi ngờ con em mình đang tiếp cận các sản phẩm này, có thể gọi Health Direct theo số 1800 022 222 để được tư vấn sức khỏe.
## Nguồn
Guardian Australia