Thuốc MS có thể bị rút khỏi PBS, 10.000 bệnh nhân đối mặt chi phí 33.000 đô mỗi năm
Khoảng 10.000 người Úc đang dùng hai loại thuốc điều trị bệnh xơ cứng rải rác (MS) có thể mất quyền tiếp cận thuốc được trợ giá, nếu chính phủ liên bang và các hãng dược phẩm không tìm được tiếng nói chung. Chi phí tự trả ngoài PBS có thể lên đến khoảng 33.000 đô mỗi năm — con số mà nhiều bệnh nhân nói thẳng là không thể kham nổi.
## Chuyện gì đang xảy ra
Theo ABC News (Just In), Ủy ban Tư vấn Phúc lợi Dược phẩm (PBAC) đã họp để xem xét giá của hai loại thuốc MS đang được trợ giá qua PBS, tên thương mại là Ocrevus và Kesimpta. Vấn đề bắt đầu từ cuối năm ngoái khi một loại thuốc khác trong cùng nhóm điều trị — tên thương mại Briumivi — được đưa vào PBS với giá thấp hơn đáng kể. Theo cách PBS hoạt động, loại thuốc rẻ nhất trong nhóm sẽ trở thành mức giá tham chiếu cho cả nhóm.
Cụ thể, phía chính phủ yêu cầu hai hãng dược Roche (sản xuất Ocrevus) và Novartis (sản xuất Kesimpta) cắt giảm từ 40 đến 50% giá bán để giữ thuốc trên PBS. Cả hai công ty đều từ chối, cho rằng mức cắt giảm này không khả thi về mặt thương mại. Tổng giám đốc Roche Australia, theo ABC News, xác nhận nếu yêu cầu giảm giá này được giữ nguyên thì Ocrevus sẽ bị rút khỏi PBS.
Bối cảnh toàn cầu cũng góp phần làm phức tạp thêm tình hình: Mỹ đang áp dụng chính sách "quốc gia được ưu đãi nhất", tức giá thuốc ở Mỹ sẽ được neo theo mức giá thấp nhất mà hãng dược chấp nhận ở các nước khác. Điều này khiến các hãng dược ngại chấp nhận giá thấp ở Úc vì sợ ảnh hưởng dây chuyền sang thị trường Mỹ.
## Người bệnh nói gì
Jaimie Rose Sheil, 27 tuổi, sống ở Melbourne và dùng xe lăn, mắc một bệnh liên quan đến MS tên là neuromyelitis optica (NMO). Cô đã dùng Ocrevus hơn hai năm và chia sẻ thẳng thắn với ABC News: "Không hề kịch tính chút nào, những quyết định này về PBS và việc dùng Ocrevus thực sự có thể cướp đi mạng sống của tôi."
Cô cho biết nếu thuốc bị rút khỏi PBS, cô không có khả năng chi khoảng 33.000 đô mỗi năm để tự mua. Với bệnh NMO, nếu không kiểm soát được, bệnh có thể tiến triển rất nhanh và gây tử vong.
Phó giám đốc điều hành MS Australia, bà Julia Morahan, mô tả việc mất hai loại thuốc này khỏi PBS sẽ là "tổn thất nặng nề" cho khoảng 10.000 bệnh nhân đang dùng chúng. Theo bà, các loại thuốc này giúp người bệnh ổn định, duy trì chất lượng cuộc sống và tiếp tục đi làm.
Bộ trưởng Y tế Mark Butler nói ông muốn hai loại thuốc này tiếp tục ở trên PBS và sẽ chờ kết quả từ cuộc họp của PBAC.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Nếu bạn hoặc người thân trong gia đình đang dùng Ocrevus hoặc Kesimpta qua PBS, đây là thông tin cần theo dõi sát. Hiện tại khi thuốc còn trên PBS, bệnh nhân chỉ trả khoảng 25 đô mỗi đợt thuốc, hoặc 7,70 đô nếu có thẻ concession. Nếu thuốc bị rút, chi phí tự trả có thể tăng lên hàng chục nghìn đô mỗi năm.
Cộng đồng người Việt ở Úc có nhiều người làm trong ngành chăm sóc người cao tuổi, y tế và các công việc tay chân nặng nhọc — những người có nguy cơ cao hơn với các bệnh thần kinh hoặc có người thân cần dùng thuốc chuyên biệt. Việc PBS bị thu hẹp không chỉ ảnh hưởng đến MS mà còn là dấu hiệu cho thấy xu hướng rộng hơn: ABC News cho biết tháng trước công ty AstraZeneca đã rút thuốc ung thư vú Zoladex khỏi thị trường Úc, và hồi tháng 4 Eli Lilly rút thuốc tiểu đường Mounjaro khỏi quy trình đăng ký PBS.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn đang dùng Ocrevus hoặc Kesimpta, hãy nói chuyện với bác sĩ chuyên khoa của bạn ngay để hỏi về các lựa chọn thay thế và kế hoạch dự phòng nếu thuốc bị rút. Đừng tự ý ngưng thuốc mà chưa có hướng dẫn từ bác sĩ.
Bạn cũng có thể liên hệ MS Australia để cập nhật thông tin và biết cách lên tiếng nếu cần. Trang web của MS Australia có thông tin bằng tiếng Anh và đường dây hỗ trợ cho bệnh nhân. Nếu cần thông dịch viên khi nói chuyện với bác sĩ hoặc bệnh viện, bạn có thể yêu cầu qua dịch vụ TIS National (gọi 131 450).
Diễn biến tại cuộc họp PBAC vừa rồi sẽ quyết định bước tiếp theo — hãy theo dõi thông tin từ ABC News và MS Australia trong những ngày tới.
## Nguồn
ABC News (Just In)