Tổ chức từ thiện PAWS Darwin nợ hơn 150.000 đô tiền super của nhân viên, ATO bị thúc giục vào cuộc
Năm nhân viên cũ của tổ chức từ thiện thú cưng PAWS Darwin ở Northern Territory đang lên tiếng về khoản tiền superannuation chưa được trả, trong khi hồ sơ công khai cho thấy tổ chức này đang nợ hơn 150.000 đô tiền super của nhân viên.
## Chuyện gì đã xảy ra
Theo ABC News (Just In), Sarah — một cựu nhân viên đề nghị không nêu họ — bắt đầu làm việc cho PAWS Darwin từ năm 2021. Tháng 9 năm 2024, cô nhận được thư từ quỹ super thông báo hợp đồng bảo hiểm nhân thọ của cô sắp bị huỷ vì không có khoản đóng góp nào vào tài khoản super suốt một năm. Điều gây sốc hơn: mỗi phiếu lương của cô đều ghi rõ là đã đóng super.
Sarah cho biết giám đốc PAWS Darwin, bà Lisa Leek, giải thích tổ chức đang gặp vấn đề dòng tiền và hứa sẽ giải quyết. Nhưng điều đó không xảy ra, và đầu năm 2025 Sarah rời tổ chức này. Cô ước tính mình vẫn còn bị nợ ít nhất 15.000 đô tiền super.
Bốn cựu nhân viên khác cũng lên tiếng. Cody Farrow làm việc tại PAWS từ 2022 đến 2023, cho biết cô chỉ biết mình bị nợ hơn một nửa số super tích luỹ sau khi nghe từ đồng nghiệp khác. Một cựu nhân viên tên Claire ước tính cô bị nợ từ 6.000 đến 10.000 đô.
## Vụ tài khoản toàn số 0
Đặc biệt đáng lo là trường hợp của những nhân viên trẻ tuổi. Seth Renshaw và Janica Jeffrey bắt đầu làm việc tại PAWS năm 2023 khi còn là thiếu niên. Dù về mặt pháp lý họ không bắt buộc phải được đóng super vì làm dưới 30 giờ mỗi tuần, nhưng phiếu lương của họ vẫn ghi là có tài khoản super được lập ra. Khi Seth kiểm tra, số tài khoản super trên phiếu lương chỉ toàn số 0. Khi liên hệ với quỹ super được nêu tên, quỹ này cho biết không có hồ sơ tài khoản nào dưới tên họ.
Bà Leek phủ nhận bất kỳ cáo buộc nào rằng PAWS cố tình đánh lừa nhân viên, và cho rằng nếu có sai sót thì đó là lỗi hệ thống tính lương, không phải hành vi cố ý.
Hồ sơ công khai cũng cho thấy PAWS Darwin chưa nộp báo cáo tài chính năm 2025 lên Uỷ ban Từ thiện và Phi lợi nhuận Úc (ACNC) theo quy định. Tổng nợ của tổ chức này vào khoảng 213.000 đô, bao gồm cả các khoản nợ chủ nợ khác.
## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn
Đây không phải chuyện riêng của PAWS Darwin. Theo bà Nicki Petrou, giám đốc NT Working Women's Centre, trong năm tài chính 2023-2024, tổng số tiền super bị nợ trên toàn nước Úc lên đến hơn 6 tỷ đô, và cứ 4 người lao động thì có 1 người chưa nhận đủ super của mình.
Với cộng đồng người Việt ở Úc, đây là vấn đề rất thực tế. Nhiều người làm nail, nhà hàng, xây dựng, chăm sóc người già hay làm vườn, và không phải chủ nào cũng đóng super đầy đủ và đúng hạn. Super không phải tiền thưởng hay phúc lợi thêm, đó là quyền lợi theo luật lao động Úc, tương đương lương của bạn.
Sarah trong câu chuyện này nói thẳng: cô đã nghỉ làm để nuôi bốn con, vì vậy số super trong tài khoản vốn đã không nhiều. Mất thêm vài năm super nữa là mất đi phần đảm bảo tài chính quan trọng về hưu.
## Bạn nên làm gì
Từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, luật super mới có hiệu lực, theo đó chủ lao động phải đóng super mỗi kỳ trả lương thay vì mỗi quý như trước. Bà Petrou cho biết điều này giúp bạn kiểm tra dễ hơn: mỗi lần nhận lương, bạn có thể liên hệ thẳng với quỹ super của mình để xác nhận tiền đã vào chưa.
Nếu bạn nghi ngờ chủ không đóng super, hãy làm những bước sau:
Kiểm tra tài khoản super trực tiếp với quỹ super, không chỉ nhìn vào phiếu lương.
Nếu phát hiện thiếu, báo cáo lên Australian Taxation Office (ATO) qua trang ato.gov.au. ATO có thể truy thu tiền super từ chủ và yêu cầu phạt bổ sung.
Nếu ATO xử lý chậm và bạn có đủ hồ sơ, bà Petrou cho biết bạn có thể tự kiện ra toà để đòi lại tiền.
Nếu bạn cần tư vấn pháp lý miễn phí về quyền lao động, có thể tìm đến Fair Work Ombudsman hoặc các trung tâm tư vấn pháp lý cộng đồng tại tiểu bang bạn đang ở.
## Nguồn
ABC News (Just In), bài đăng ngày 15 tháng 7 năm 2026.