Tỷ lệ sống sót vì ung thư tăng mạnh nhưng vaccine trẻ em ở Úc đang giảm đáng lo

Người Úc mắc ung thư đang sống lâu hơn bao giờ hết, nhưng một báo cáo sức khỏe quốc gia vừa công bố cũng gióng lên hồi chuông về tỷ lệ chích ngừa trẻ em đang tụt dần, trong khi các ca bệnh sởi, bạch hầu và ho gà đang tăng trở lại.

## Chuyện gì đã xảy ra

Theo Viện Y tế và Phúc lợi Úc (AIHW), báo cáo sức khỏe quốc gia phát hành vào thứ Năm cho thấy tỷ lệ sống sót sau 5 năm đối với bệnh nhân ung thư đã tăng từ 50% lên 72% trong vòng 30 năm. Đại diện AIHW, bà Louise Gates, cho biết đây là kết quả của những tiến bộ trong chẩn đoán và điều trị.

Dù tỷ lệ phát hiện ung thư ở nhóm người trong độ tuổi 30 và 40 có tăng trong giai đoạn 2000 đến 2025, nhưng tỷ lệ tử vong ở nhóm này lại giảm và khả năng sống sót được cải thiện rõ rệt.

Tuy nhiên, cũng theo báo cáo này, tỷ lệ chích ngừa cho trẻ em đã giảm đáng kể từ tháng 9 năm 2020 đến tháng 9 năm 2025. Cụ thể, trẻ 1 tuổi giảm từ 95% xuống còn 92%, trẻ 2 tuổi từ 93% xuống 90%, và trẻ 5 tuổi từ 95% xuống 93%. Bà Gates nhấn mạnh đây là điều đáng lo, nhất là khi số ca mắc sởi, bạch hầu và ho gà đang tăng.

Báo cáo chỉ ra rằng sự sụt giảm này một phần do khó khăn thực tế như đặt lịch hẹn khó, chi phí tiêm chủng, cũng như sự thiếu tin tưởng vào thông tin y tế và lo ngại về độ an toàn của vaccine sau đại dịch Covid.

## Điều này ảnh hưởng gì tới bạn

Với nhiều gia đình người Việt ở Úc, có con nhỏ hoặc đang nuôi con trong độ tuổi chích ngừa, đây là thông tin cần chú ý. Các mũi vaccine miễn phí trong chương trình chích ngừa quốc gia vẫn đang có sẵn tại nhiều GP và trung tâm y tế cộng đồng. Nếu vì bận rộn hay khó đặt lịch mà trễ mũi, đây là lúc nên kiểm tra lại sổ tiêm của con.

Về ung thư, phó giáo sư Nicholas Chartres từ Đại học Sydney cảnh báo rằng dù người bệnh sống lâu hơn, chất lượng cuộc sống sau chẩn đoán vẫn bị ảnh hưởng nặng nề cả về thể chất lẫn tâm lý. Ông cũng cho rằng báo cáo còn thiếu sót khi chưa bàn đủ về các biện pháp phòng ngừa, chẳng hạn kiểm soát thực phẩm siêu chế biến và hóa chất có liên quan đến ung thư.

Báo cáo cũng cho thấy người Úc có tỷ lệ hút thuốc lá thấp hơn mức trung bình OECD, nhưng lại hút vape nhiều hơn, uống rượu nhiều hơn và tỷ lệ béo phì cao hơn. Sức khỏe tâm thần cũng đang là vấn đề ngày càng lớn, đặc biệt ở người trẻ.

Đối với cộng đồng người thổ dân, sự sụt giảm tỷ lệ chích ngừa còn nghiêm trọng hơn: trẻ 1 tuổi người thổ dân giảm 3.9%, so với 2.6% ở trẻ không phải thổ dân.

## Bạn nên làm gì

Nếu bạn chưa chắc con mình đã chích đủ mũi chưa, hãy liên hệ GP của gia đình hoặc truy cập trang Australian Immunisation Register qua tài khoản Medicare online (myGov) để kiểm tra lịch sử tiêm chủng.

Nếu cần hỗ trợ tìm dịch vụ y tế hoặc phiên dịch, có thể gọi Health Direct theo số 1800 022 222, đường dây này miễn phí và hoạt động 24/7.

Về ung thư, nếu bạn hoặc người thân có triệu chứng bất thường, đừng chờ đợi, hãy đặt lịch với GP càng sớm càng tốt. Phát hiện sớm vẫn là yếu tố quyết định tỷ lệ sống sót.

## Nguồn

The Guardian Australia