Vú dày che giấu ung thư: nhiều bang Úc chưa thực hiện sàng lọc, phụ nữ bị trễ chẩn đoán
Năm 2024, Kate Clark phát hiện vú bị chảy dịch và cảm giác không bình thường. Cô đi làm mammogram và siêu âm ở Canberra — cả hai kết quả đều âm tính với ung thư. Nhưng Kate tin rằng cơ thể cô nói gì thì phải nghe, nên cô tiếp tục tìm kiếm. Bác sĩ chuyên khoa cho cô làm MRI, và kết quả "sáng như cây thông Giáng sinh", theo lời cô kể. Lúc đó mới phát hiện ung thư, và nó đã lây lan sang các hạch bạch huyết.
Vấn đề ở đây là vú của Kate rất dày — một tình trạng khiến ung thư khó phát hiện qua mammogram thông thường. Vú dày có nghĩa là mô sợi và mô tuyến chiếm tỷ lệ cao hơn so với mô mỡ. Khoảng 40% phụ nữ ở Úc thuộc nhóm này. Vú dày không chỉ khó phát hiện bệnh, mà còn là yếu tố nguy cơ phát triển ung thư vú.
## Chính sách mới của chương trình sàng lọc
BreastScreen Australia — chương trình sàng lọc quốc gia được tài trợ bởi chính phủ liên bang và các tiểu bang — trước đây không ghi nhận hoặc báo cáo độ dày vú của bệnh nhân. Tới tháng 11 năm 2024, BreastScreen Australia thay đổi chính sách toàn quốc, khuyến nghị tất cả người được sàng lọc phải được thông báo bằng văn bản về độ dày vú của họ, và được khuyến khích trao đổi với bác sĩ tổng quát về các lựa chọn sàng lọc bổ sung.
Tuy nhiên, chính sách chỉ là trên giấy tờ. Cho đến nay, chỉ các dịch vụ BreastScreen ở New South Wales, Victoria, South Australia và Western Australia mới thực sự đo lường và báo cáo độ dày vú. Vicki Durston, giám đốc chính sách tại Breast Cancer Network Australia, nói rằng điều này "rất quan trọng" để mọi người biết độ dày vú của mình. Cô chỉ ra rằng mặc dù có chính sách toàn quốc năm 2024, một số tiểu bang và lãnh thổ vẫn chậm chạp trong việc thực hiện.
Trường hợp của Kate ở ACT (Canberra) là một ví dụ điển hình. Mặc dù ACT cam kết thực hiện một năm trước, BreastScreen ACT cho đến nay vẫn không ghi nhận độ dày vú. Durston nói: "Đã 20 tháng kể từ khi có tuyên bố chính sách quốc gia, nhưng chúng ta vẫn chờ đợi ACT và một số tiểu bang khác ưu tiên thực hiện điều này."
## Những lỗi chẩn đoán liên tiếp
Kate không chỉ gặp phải một lần nhầm lẫn. Khi cô đi khám định kỳ sau khi điều trị ung thư, cô nhận được email kết quả với dòng chữ "phát hiện bất thường đáng ngờ". Cô vội chờ phòng khám ở Canberra mở cửa để hỏi. Kết quả? Họ nói rằng đó là lỗi chính tả — báo cáo thực tế là bình thường. Họ sửa lại báo cáo sau đó.
Kate muốn sử dụng kinh nghiệm của mình để cảnh báo các phụ nữ khác về những nguy hiểm tiềm ẩn của vú dày và độ tin cậy của hình ảnh y tế. Cô nói: "Tôi cảm thấy nó không đủ tốt. Tôi nghĩ chính phủ ACT đang làm chúng tôi phụ nữ thất vọng bằng cách không thực hiện sàng lọc vú dày."
## Những gì đang diễn ra bây giờ
Chính phủ ACT cho biết rằng công nghệ hỗ trợ để báo cáo độ dày vú sẽ có sẵn trong nửa đầu năm tới. Một phát ngôn viên của Canberra Health Services (theo ABC News) nói rằng kế hoạch giới thiệu báo cáo độ dày vú sau mammogram đang được tiến hành, nhưng cần những nâng cấp công nghệ đáng kể. "BreastScreen ACT cam kết giới thiệu những thay đổi này một cách có trách nhiệm và bền vững," phát ngôn viên nói.
## Ảnh hưởng tới phụ nữ Úc
Điều này ảnh hưởng trực tiếp tới phụ nữ ở các tiểu bang chưa thực hiện chính sách, đặc biệt là ACT, Northern Territory và một số lãnh thổ khác. Nếu bạn có vú dày mà không biết, bạn có thể lơ là dấu hiệu sớm của ung thư vì mammogram thông thường không đủ nhạy cảm. Điều này có thể làm trì hoãn chẩn đoán và xử trị, như đã xảy ra với Kate.
Phụ nữ gốc Việt ở Úc cần chú ý: nếu bạn sống ở ACT hoặc các vùng chưa thực hiện báo cáo độ dày vú, hãy chủ động hỏi bác sĩ tổng quát của bạn về tình trạng vú. Nếu bạn có triệu chứng bất thường (chảy dịch, sưng, đau), đừng chỉ dựa vào kết quả mammogram âm tính — yêu cầu kiểm tra thêm hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia.
## Bạn nên làm gì
Nếu bạn đến khám sàng lọc vú:
- Hỏi bác sĩ hoặc y tá về độ dày vú của bạn. Mặc dù chính sách toàn quốc đã ra, không phải tất cả các dịch vụ đều thực hiện, nên bạn có thể cần phải hỏi.
- Nếu bạn cảm thấy có vấn đề với cơ thể — như dịch từ vú, khối u, hoặc thay đổi kỳ lạ — đừng chỉ tin vào kết quả mammogram. Yêu cầu tư vấn bác sĩ tổng quát và khám chuyên khoa. Như Kate đã làm, MRI có thể phát hiện được những gì mammogram bỏ lỡ.
- Giữ hồ sơ y tế của bạn. Nếu bạn nhận được báo cáo, hãy đọc cẩn thận. Nếu có điều gì không rõ hoặc mâu thuẫn, hãy liên hệ lại phòng khám để xác nhận.
- Nếu bạn ở ACT, biết rằng BreastScreen ACT vẫn chưa thực hiện đầy đủ báo cáo độ dày vú, nhưng có kế hoạch làm vào nửa đầu năm tới. Trong thời gian chờ đợi, bạn có thể yêu cầu kiểm tra bổ sung hoặc đi khám tư nhân nếu có lo ngại.
## Nguồn
ABC News (Just In)